باسمهتعالی
تحقیق در آموزش ریاضی
برای شروع مسیر پژوهش در این زمینه، میتوان مراحل زیر را بهصورت هدفمند شروع نمود.
۱. آشنایی با مبانی آموزش ریاضی
نخست باید بدانید آموزش ریاضی دقیقاً چیست و چه تفاوتی با تدریس صرف دارد.
مطالعهی چند منبع پایه میتواند دید شما را باز کند:
در منابع فارسی، آثار دکتر محمدرضا ترقیجاه و دکتر بهرام صادقزاده بسیار مفیدند.
۲. مطالعهٔ تاریخ و فلسفهٔ آموزش ریاضی
برای درک عمیقتر، باید بدانید چرا و چگونه ریاضی تدریس میشود.
موضوعاتی چون:
- تاریخ آموزش ریاضی در ایران و جهان
- فلسفهٔ ریاضی و ارتباط آن با یادگیری
- تأثیر فرهنگ و زبان در فهم ریاضی
۳. آشنایی با نظریههای یادگیری
دانستن نظریههای یادگیری برای پژوهش ضروری است. مهمترین نظریهها:
- پیاژه: رشد شناختی و ساختگرایی
- ویگوتسکی: یادگیری اجتماعی و «منطقهٔ رشد نزدیک»
- اسکینر: شرطیسازی و تقویت
- برونر: بازنمایی مفاهیم و یادگیری اکتشافی
۴. انتخاب یک حوزهٔ پژوهشی
آموزش ریاضی شاخههای گوناگونی دارد. چند نمونه از موضوعات امروزی:
- تفکر خلاق و حل مسئله در ریاضیات
- استفاده از فناوری در آموزش ریاضی
- خطاهای مفهومی دانشآموزان در مفاهیم خاص (مثل کسرها، حد، مشتق)
- آموزش ریاضی از دیدگاه فرهنگی و قومی
- نقش زبان در یادگیری ریاضی
- آموزش مفاهیم ریاضی به کودکان پیشدبستانی
۵. یادگیری روش تحقیق
برای اینکه پژوهش شما علمی باشد باید روش تحقیق را بیاموزید:
- روشهای کمی (پرسشنامه، آزمون، تحلیل آماری)
- روشهای کیفی (مصاحبه، مشاهده، تحلیل محتوا)
- روشهای ترکیبی
۶. شروع با یک پروژهٔ کوچک
پیشنهاد میشود از یک پژوهش ساده شروع کنید، مثلاً:
بررسی تأثیر استفاده از بازیهای ریاضی بر یادگیری جمع و تفریق در پایهٔ دوم.
در چنین پژوهشی، طراحی سؤال، جمعآوری داده، و تحلیل نتیجه را تمرین میکنید.
۷. شرکت در انجمنها و مجلات تخصصی
عضویت در جامعههای علمی و مطالعهٔ مقالات روز بسیار مفید است:
همچنین انجمن آموزش ریاضی ایران (در تهران و قم فعال است) میتواند جای خوبی برای شروع ارتباط علمی باشد.
۸. نگارش و انتشار
حتی یک مقالهٔ کوتاه تجربی یا مروری میتواند آغازگر مسیر شما باشد.
با نگارش تدریجی و دریافت بازخورد از اساتید، مهارت پژوهشنویسی شما رشد میکند.
تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی
- ۰۴/۰۸/۰۷