شرحی بر دعای حرز

 

باسمه تعالی

دعای حرز
حرزت سپر از تیرِ بلاها باشد
چون چتر نجات در بلایا باشد
از چشمِ بد و شرّ زمانه ایمن
عالم ز خطرها به دعاها باشد

 

حرزت سپر از تیرِ بلاها باشد

در این مصرع، کلمه "حرز" به معنای دعا یا تعویذی است که انسان را از خطرات و بلاها محافظت می‌کند. شاعر با تشبیه حرز به "سپر"، آن را وسیله‌ای برای دفع تیرهای بلا می‌داند. "تیر بلا" کنایه از سختی‌ها، مصائب و گرفتاری‌ها است که ممکن است انسان را هدف قرار دهند. این مصرع بیانگر آن است که حرز همانند سپری قوی، انسان را از گزند حوادث حفظ می‌کند.

---

چون چتر نجات در بلایا باشد

در این مصرع، "چتر نجات" نماد وسیله‌ای برای رهایی از خطر و سقوط است. شاعر با استفاده از این تشبیه زیبا، حرز را به چتری که از افتادن در بلایا جلوگیری می‌کند، تشبیه کرده است. این تصویر به مخاطب نشان می‌دهد که دعاها و حرزها می‌توانند انسان را در شرایط سخت یاری دهند.

---

از چشمِ بد و شرّ زمانه ایمن

"چشم بد" به باور عامیانه به نگاه حسودان و بدخواهان اشاره دارد که می‌تواند بر زندگی انسان تأثیر منفی بگذارد. "شرّ زمانه" نیز به مصائب و مشکلاتی که از محیط و جامعه بر انسان تحمیل می‌شود، اشاره دارد. در این مصرع، شاعر بیان می‌کند که حرز می‌تواند انسان را از آسیب‌های ناشی از نگاه‌های بد و مشکلات اجتماعی محفوظ نگه دارد.

---

عالم ز خطرها به دعاها باشد

در این مصرع، "عالم" به معنای جهان هستی و "خطرها" به معنای بلایا و مصائب است. شاعر در اینجا به این نکته اشاره دارد که دعاها می‌توانند کل جهان را از خطرات حفظ کنند. این دیدگاه برگرفته از اعتقادی است که دعا و نیایش موجب دوری از بلاها می‌شود.

---

جمع‌بندی کلی

این رباعی، با استفاده از تصاویر زیبا و پرمفهوم، بر اهمیت دعا، نیایش و حرز در محافظت از انسان در برابر خطرات تأکید می‌کند. شاعر با تشبیه‌های قدرتمند، نقش دعا را در مصونیت از بلایا و چشم بد به تصویر می‌کشد و از منظر عرفانی و دینی، ارزش دعا را به عنوان سپری معنوی یادآور می‌شود.

 

یکی از مشهورترین حرزها، حرز امام جواد (ع) است که به عنوان حرز کبیر نیز شناخته می‌شود. این دعا برای حفاظت از بلاها، دشمنان، چشم‌زخم و دیگر مشکلات به کار می‌رود.

متن حرز امام جواد (ع)

حرز امام جواد (ع) به این صورت است:

اللَّهُمَّ یَا نُورَ النُّورِ یَا مُدَبِّرَ الْأُمُورِ یَا قَابِضَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ یَا بَارِئَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ یَا عَالِمَ السِّرِّ وَ أَخْفَی یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ لَکَ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَی وَ الْأَمْثَالُ الْعُلْیَا وَ الْکِبْرِیَاءُ وَ الْآلَاءُ أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمَکَ سِتْراً فِی نَحْرِی وَ جُنَّتَکَ دِرْعاً عَلَی صَدْرِی وَ وَقَایَتَکَ وَقَاءً عَنْ یَمِینِی وَ عَنْ شِمَالِی وَ مِنْ بَیْنِ یَدَیَّ وَ مِنْ خَلْفِی وَ مِنْ فَوْقِی وَ مِنْ تَحْتِی وَ أَنْ تَدْفَعَ عَنِّی بِحَوْلِکَ وَ قُوَّتِکَ فَإِنَّهُ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.

---

آداب و نحوه استفاده از حرز

1. نوشتن بر پوست آهو: معمولاً این دعا بر پوست آهو نوشته شده و به بازوی راست بسته می‌شود.
2. همراه داشتن: می‌توان آن را به گردن آویخت یا در جیب نگه داشت.
3. با نیت خالصانه: حتماً با نیت پاک و توکل به خدا استفاده شود.
4. استغفار قبل از خواندن: بهتر است قبل از خواندن دعا، استغفار کرده و نیت خود را خالص کنید.

---

آثار و برکات حرز امام جواد (ع)

• حفاظت از بلاها و دشمنان
• دفع چشم‌زخم و سحر
• آرامش قلب و اطمینان خاطر
• افزایش برکت در زندگی

تهیه و تنظیم

دکتر علی رجالی